De socialisatie van je pup: zo leg je een stevige basis voor het leven

Nele Houbrechts, gedragsdierenarts

Socialisatie start… met veiligheid

De allerbelangrijkste basis voor je start aan de eigenlijke socialisatie is.. veiligheid. Je puppy moet jou als zijn steun en toeverlaat zien en een veilige hechting met je opbouwen. Honden zijn sociale dieren en aanvankelijk zag jouw puppy zijn mama als veilig figuur. Bij aankomst in zijn nieuwe thuis ben jij aan zet. Een veilige band betekent dat je pup op jou kan rekenen bij spannende ervaringen en zorgt ervoor dat hij vol vertrouwen de wereld kan verkennen. Jij bent zijn veilige haven – letterlijk en figuurlijk.

Hoe creëer je zo’n veilige basis?

Blijf in de buurt: Vooral in de eerste week is het belangrijk om je pup niet te veel alleen te laten. Wanneer hij gestrest raakt, moet hij op jou kunnen terugvallen voor steun.
Wees voorspelbaar: Laat je pup rustig wennen aan zijn nieuwe omgeving. Beperk bezoekjes, nieuwe prikkels en drukke uitstapjes in de eerste dagen.
Leer zijn signalen lezen: Leer je pup lezen en let op stresssignalen zoals geeuwen, hijgen of aan de lippen likken. Grijp in wanneer je deze signalen ziet en geef je pup rust of steun.
Reageer op emoties: Huilt je pup ’s nachts langdurig, laat hem dan niet in paniek alleen. Steun bieden is niet verwennen, het is investeren in vertrouwen. Als je pup langzaamaan wat zelfzekerder wordt, kan hij stilaan doorheen de nacht alleen leren zijn.

Pas wanneer je pup zich echt veilig voelt bij jou, is hij klaar om de wereld te verkennen.

Wat is socialisatie eigenlijk?

Socialisatie is het proces waarbij je pup went aan alles wat hij in zijn latere leven moet kunnen verdragen. Denk aan je familie, auto’s, andere honden, kinderen, geluiden, vreemde voorwerpen, dierenartsbezoeken… De bedoeling is dat je pup positieve of neutrale ervaringen opdoet met al deze prikkels, zodat ze later geen angst of probleemgedrag uitlokken.

De socialisatieperiode loopt ongeveer van 3 tot 14 weken. Tegen de tijd dat jij je pup in huis haalt, is een deel ervan dus al achter de rug. Maar geen paniek: je hebt nog volop kansen om bij te sturen! Deze periode blijkt gelukkig een stuk minder ‘streng’ dan men vroeger dacht. Pups leren heel hun groei en zelfs tijdens hun volwassen periode nog, al gaat het wat minder snel dan tijdens deze eerste periode.

Slim socialiseren: hoe pak je het aan?

Socialisatie is een continue balans tussen je pup blootstellen aan prikkels, zoals familie, geluiden, omgevingen, .. én de tijd en rust die je pup nodig heeft om al deze prikkels te verwerken. Hierbij geldt altijd: kwaliteit boven kwantiteit. Liever 1 fijn contact, dat niet te spannend is en niet te lang duurt met daarna voldoende rust thuis dan 10 contacten, die te spannend, te overprikkelend of ronduit eng zijn voor je pup. Het draait hier om geleidelijk wennen, op het tempo van je pup. Welk tempo dat is, is voor iedere pup anders!

Enkele belangrijke richtlijnen:

Introduceer prikkels stap voor stap: De eerste week biedt de thuisomgeving met jou en eventuele gezinsleden of huisgenoten al voldoende indrukken. Start daarna met prikkels binnen de veilige thuisomgeving, zoals een bezoekje van familie, de stofzuiger eens aanzetten of een eerste gewenning aan de halsband. Als dit goed gaat, kan je rustig af en toe een uitstapje buitenshuis maken. Houd de uitstapjes kort en reageer positief. Wat voor jou als onbenullig voelt, is voor je pup al heel wat!
Kijk naar je pup: Is hij ontspannen? Gaat hij op ontdekking? Of zie je signalen van stress en overprikkeling, zoals hijgen, wallen, geeuwen, krabben en tongelen (met de tong de neus aflikken)? Dan is het tijd om even pauze te nemen.
Zorg dat jij altijd nabij bent: Je aanwezigheid biedt steun. Is iets spannend? Laat je pup dan naar jou terugkeren voor veiligheid. Lok je pup niet richting spannende dingen, want zo zet je hem echt in een dilemma. Jij bent zijn veiligheid, maar die staat nu net in de buurt van iets heel erg spannend! Geef je pup de ruimte om het op zijn eigen tempo te doen.
Bouw voldoende rustmomenten in: Pups hebben enorm veel slaap nodig, tot wel 16 à 20 uur per dag! Bouw blokken in de dag in, waarin je pup een rustmoment heeft. Omdat veel pups van nature veel liever het huis onveilig maken dan liggen rusten, kan het nodig zijn om hen dan verplichte rust te geven in een ren, een bench of een kamer waar je pup zich veilig voelt en niets stuk kan maken.
Werk niet te veel checklisten af: Als je even googlet, vind je meteenellelange socialisatielijsten waar je je pup zou moeten aan blootstellen. Door wat we je hier al vertelden, weet jij nu beter. Laat die lijsten links liggen en focus op kwalitatieve, korte en fijne ervaringen. Heeft je pup nog geen buggy, bus of 20 verschillende mensen gezien voor de leeftijd van 14 weken? Ontspan, dat is dus absoluut geen probleem.

Tot slot: forceer niets

Het is verleidelijk om snel vooruit te willen gaan. Je wil je schattige pup immers aan iedereen tonen en overal mee naartoe nemen. Gun je pup écht de tijd om te wennen en bouw het rustig op. Je hebt samen nog zoveel tijd om de wereld te verkennen! Maak van de puppyfase gebruik om een stevige fundering te leggen voor het leven. Zo word jij niet alleen het beste maatje van je hond, maar ook zijn steun en toeverlaat!