The Flea Life Cycle: Prevention Tips for Pet Owners

Introductie

Huisdieren zijn de leukste en dierbare vriendjes, die altijd liefde en plezier geven. Maar helaas kunnen ze ook ongewenste gasten van buiten meenemen die wat minder leuk zijn: vlooien.

Je denkt misschien: “Ach, een badje en klaar is kees.” Helaas ligt het net wat ingewikkelder… Zodra je eenmaal vlooien in huis zijn, kom je er maar moeilijk vanaf. Nog erger: ze vermenigvuldigen zich razendsnel.

Waarom zijn vlooien zo lastig te bestrijden als je ze eenmaal in huis hebt?

Dat komt omdat vlooien een hardnekkige levenscyclus hebben. De volwassen vlooien die je op je huisdier ziet, zijn slechts het topje van de ijsberg en maken maar een klein deel uit van de totale plaag. Het grootste deel is niet direct zichtbaar en bestaat uit eitjes, larven en poppen. Zij bevinden zich niet op je huisdier, maar in de omgeving. Denk aan tapijten, mandjes en kussens: warme, donkere en vochtige plekken. De volledige levenscyclus van een vlo kan tot wel 140 dagen duren, en de onvolwassen stadia kunnen prima in je huis overleven, in elk seizoen.¹

Oké…Maar kan ik ze niet gewoon opzuigen met de stofzuiger?

Je kunt en moet zeker stofzuigen, maar laten we eerst even kort naar de levenscyclus kijken en wat rekenwerk doen. Dan zie je hoe snel een vlooienprobleem uit de hand kan lopen.

We beginnen met de volwassen vlooien, die ware acrobaten zijn. Ze kunnen tot maar liefst 60 keer hun eigen hoogte en 150 keer hun eigen breedte springen om een huisdier te bereiken. Via jouw hond of kat voeden ze zich met hun naaldachtige monddelen. Zodra ze zich aan je huisdier hebben vastgehecht, duiken ze door de haren naar de huid en beginnen daar vervolgens al binnen 5 minuten bloed te zuigen. In één dag kan een vlo tot 15 keer zijn lichaamsgewicht aan bloed opnemen.

Een vrouwtjesvlo begint al binnen 24 tot 36 uur na haar eerste bloedmaaltijd met het leggen van eieren: tot wel 50 per dag en dat tot wel 100 dagen lang. In theorie zijn dat dus 5.000 eieren per vrouwtjesvlo! , Al blijkt uit de praktijk dat een vrouwtje gemiddeld zo’n 1.300 eitjes in de eerste 50 dagen legt.²Maar dat is nog steeds een enormaantal. Deze eieren vallen van je huisdier en belanden in de omgeving, op plekken waar je huisdier graag ligt, zoals de mand, de bank of onder het tapijt.

Afhankelijk van de temperatuur en luchtvochtigheid komen deze eieren na een paar dagen uit.² De nieuwe larven voeden zich met organisch afval, zoals huidschilfers en eitjes en uitwerpselen van andere vlooien. Alleen de gedachte al… De larven kronkelen vervolgens naar donkere, vochtige plekken om uitdroging te voorkomen en bouwen daar een cocon. De snelheid waarmee vlooien ontpoppen is afhankelijk van trillingen, koolstofdioxide of warmte in de omgeving. Dat zijn namelijk tekenen van de aanwezigheid van een geschikte gastheer: je huisdier, of soms ook jou. Onder ideale omstandigheden komt een jongvolwassen vlo binnen een paar weken uit de cocon en springt op een nieuwe gastheer.² Ze kunnen maandenlang beschermd in de cocon wachten op hun nieuwe gastheer. Zodra ze een gastheer hebben gevonden, begint de cyclus opnieuw.

Stel je eens voor dat al die eitjes uitkomen en dat al die larven uiteindelijk veranderen in volwassen vlooien die zich voortplanten weer hun eigen eitjes leggen in huis, waaronder in het tapijt, meubilair en beddengoed. Daarom is het beter om vlooien te voorkomen dan te bestrijden!

Oké, ik snap het. Dat zijn veel vlooien in korte tijd… Dus, hoe voorkom ik een besmetting?

Fijn dat je het vraagt! Met een combinatie van preventie- en controlemaatregelen, kun je de kans op een vlooienbesmetting in huis verkleinen. Deze maatregelen vragen om een jaarrond bescherming van je huisomgeving en om regelmatige verzorging van je huisdier.

Je kunt je huisdier beschermen tegen vlooien door het hele jaar door gebruik te maken van diergeneesmiddelen die je dierenarts adviseert.

Welke methode je ook gebruikt om je huisdier te beschermen, het belangrijkste is dat je het hele jaar door beschermt. Orale (kauw)tabletten werken van binnenuit en zijn snel werkzaam. Spot-on producten (druppels) worden uitwendig aangebracht en zijn er in veel varianten: sommigen worden via de huid opgenomen en werken van binnenuit, andere verspreiden zich over het huidoppervlak en werken vanuit daar. Halsbanden gaan lang mee en werken van buitenaf. Er zijn ook langwerkende injecties tegen vlooien beschikbaar. Vraag je dierenarts advies over de verschillende preventiemiddelen tegen vlooien.

Het is ook belangrijk je tapijten en meubels in huis te beschermen. Vlooieneitjes komen vaak in huis terecht, dus bescherming helpt het risico te verkleinen dat hun uiterst productieve levenscyclus leidt tot een echte vlooienplaag! Dagelijks stofzuigen en het reinigen van mandjes, bedden en andere plekken waar je huisdier veel tijd doorbrengt, wordt sterk aanbevolen.

Volwassen vlooien zijn makkelijker te zien, vooral wanneer je hond of kat van buiten naar binnen komt. Door dagelijks de vacht van je huisdier met een fijne vlooienkam te kammen, kun je vlooien opsporen en verwijderen. Je zult ze waarschijnlijk niet allemaal vinden, omdat ze snel door de vacht bewegen. Soms vind je daarom alleen de uitwerpselen van de vlooien.

De levenscyclus van de vlo bestaat uit een volwassen stadium en drie onvolwassen stadia die zich in de omgeving van je huisdier bevinden en je huis snel kunnen besmetten. Vlooien zijn goed aangepast aan binnenomstandigheden. Als je huis eenmaal besmet is, moet je álle vlooienstadia aanpakken om de strijd te winnen. Daarom is voorkomen veel beter dan bestrijden.

Effectieve preventie- en controlemaatregelen tegen vlooien zijn onder meer:

Door dierenartsen aanbevolen diergeneesmiddelen
Bescherming van de leefomgeving
Regelmatige verzorging van je huisdier

Overleg met je dierenarts voor meer informatie. Onthoud: een jaarrond bescherming is essentieel. Wat je dierenarts ook aanraadt: houd je eraan!

Bronnen

European Scientific Counsel Companion Animal Parasites® (ESCCAP). In: ESCCAP Guideline 03 Control of Ectoparasites in Dogs and Cats, Seventh Edition – January 2022.
https://www.esccap.org/uploads/docs/cgqtqpf1_0720_ESCCAP_GL3__English_v19_1p.pdf
Blagburn BL, Dryden MW. Biology, treatment, and control of flea and tick infestations. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2009;39(6):1173–1200. doi: 10.1016/j.cvsm.2009.07.001.